A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

NGHỀ GIÁO VIÊN MẦM NON TRONG XU THẾ HỘI NHẬP

Để chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam tôi xin viết 1 bài không phải để ca ngợi, cũng không phải để kể về công lao của các thầy, các cô trong sự nghiệp trồng người, mà tôi viết bài viết này với mong muốn tự nhắc nhở chính mình nói riêng, cũng như những người làm nghề giáo viên mầm non nói chung.

Chúng ta là những người đầu tiên tô vẽ những nét nhân cách, những tài năng đầu đời cho trẻ và nó sẽ là tiền đề quyết định nhân cách của trẻ sau này, vì vậy ngày hội của nhà giáo sắp tới lại càng làm cho tôi tự rấy lên những suy nghĩ về việc mình cần phải phấn đấu nhiều hơn, đặc biệt là trong xu thế hội nhập hiện nay. Và bài viết sau đây cũng chính là những điều tôi muốn gửi gắm tới thế hệ giáo viên mầm non hôm nay.

Trước tiên bạn hiểu nghề là gì? Có rất nhiều cách hiểu khác nhau về nghề, tuy nhiên ta có thể hiểu như sau: Nghề là một lĩnh vực hoạt động lao động mà trong đó, nhờ được đào tạo, con người có được những tri thức, kỹ năng để làm ra các loại sản phẩm vật chất hay tinh thần nào đó, đáp ứng được nhu cầu của con người và xã hội. Nghề bao gồm nhiều chuyên môn và hiện nay xã hội dần dần chuyên môn hóa cao. Thậm chí sự chuyên môn hóa mang tính toàn cầu, được thể hiện sự phân công hóa trong sản phẩm công ngiệp. Ví dụ: Sản phẩm maý tính gồm nhiều linh kiện được sản xuất ở các nước khác nhau như: Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan, Ấn Độ…

Có rất nhiều nghề khác nhau được tồn tại trong xã hội, và nghề giáo viên được xếp vào là “một trong những nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý”, giúp cho con người phát triển được các mặt của nhân cách, đáp ứng được nhu cầu của xã hội. Nghề giáo viên mầm non cũng là một lĩnh vực hoạt động lao động sư phạm giáo dục trẻ em dưới 6 tuổi. Nhờ được đào tạo, giáo  viên mầm non có được những tri thức về sự phát triển thể chất, tâm sinh lí trẻ em; về phương pháp nuôi dưỡng chăm sóc và giáo dục trẻ em; về những kỹ năng nhất định để thực hiện nhiệm vụ chăm sóc, giáo dục trẻ em dưới 6 tuổi, đáp ứng nhu cầu xã hội về phát triển con người mới trong xu thế hội nhập và toàn cầu hóa.

 

Nghề giáo viên mầm non là một nghề đò hỏi sự linh hoạt và sáng tạo trong quá trình lao động, bởi vì:

          Xét từ góc độ cá nhân thì:

 Trẻ em có sự khác biệt trong quá trình phát triển, như mỗi trẻ có cấu trúc thần kinh khác nhau, có tốc độ phát triển nhanh và không đồng đều, có vốn kinh nghiệm khác nhau.

Trẻ em có những năng lực , thiên hướng riêng, như trẻ này yêu thích âm nhạc, trẻ khác có năng khiếu vẽ hay nặn, một số trẻ khác lại có khả năng bắt trước và học nói nhanh giúp cho việc học tốt ngoại ngữ sau này..

Trẻ em lứa tuổi mầm non rất đa dạng, xuất phát từ

ền kinh tế và môi trường giáo dục gia đình khác nhau.

          Xét từ góc độ xã hội:

          Xã hội luôn luôn vận động và phát triển đòi hỏi sự thay đổi về yêu cầu giáo dục, đáp ứng như cầu chung. Hơn nữa, mục tiêu giáo dục mầm non là phát triển trẻ em trở nên nhanh nhẹn, mạnh dạn, tự tin và tự lập, luôn sáng tạo và chuẩn bị tốt những tiền đề để vào tiểu học.

          Hiện nay ở Việt Nam, nghề giáo viên mầm non là ghề đang được phát triển, bởi xã hội và các bậc phụ huynh nhìn nhận và đánh giá đúng vai trò của giáo viên mầm non đối với sự phát triển lâu dài ở trẻ em. Mặt khác, xu thế xã hội hóa giáo dục đã có tác động mạnh đến giáo dục mầm non, là bạc học tham gia vào quá trình xã hội hóa mạnh nhất. Các trường, lớp mầm non tư thục ra đời đòi hỏi nhu cầu về số lượng và chất lượng đội ngũ giáo viên tăng mạnh. Hiện nay, việc thi tuyển giáo viên mầm non được thực hiện khi nhà trường thiếu giáo viên chứ chưa có chủ chương thi tuyển để thay thế những giáo viên không đảm bảo chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ. Nền kinh tế thị trường buộc người lao động nói chung và giáo viên mầm non nói riêng phải không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, cập nhập kiến thức mới áp dụng công nghệ vào quá trình giáo dục trẻ em. Giaó viên mầm non cần phải tạo cho mình bản lĩnh nghề nghiệp và kỹ năng học tập xuốt đời.

          Việc học tập và tự rèn luyện của giáo viên ầm non càng trở nên cần thiết hơn trong xu thế hội nhập, toàn cầu hóa. Tức là ngoài những kiến thức đã có về việc chăm sóc và giáo dục trẻ, người giáo viên luôn phải cập nhập những kiến thức, kỹ năng mới của bộ giáo dục, kiến thức nuôi dạy trẻ mầm non trên thế giới, và học hỏi những sự tiến bộ tích cực từ họ.  Để làm được điều này người giáo viên mầm non phải đọc, phải xem và thường xuyên đặt ra các câu hỏi? như: Tại sao trẻ con tây lại có tính tự lập hơn trẻ con ta? tại sao trẻ con tây dễ tự ăn, tự ngủ?... Từ việc đặt ra các câu hỏi sẽ đi đến việc cần phải tìm câu trả lời và tìm cách áp dụng nó như thế nào đối với nước ta, cụ thể:

          Tại sao trẻ con tây lại có tính tự lập hơn trẻ con ta?

Dưới đây là chia sẻ của 1 bà mẹ sẽ làm sáng tỏ phần nào câu hỏi này.

Tính tự lập của trẻ con ''Tây''

Có một câu tục ngữ của Việt Nam rất hay "Dạy con từ thủa còn thơ". "Giáo dục trẻ những thói quen tốt ngay từ lúc nhỏ nhất, sớm nhất ngay khi có thể" là lời khuyên tôi nhận được từ một người đồng nghiệp lớn tuổi ngay trong những ngày tôi chuẩn bị làm mẹ ở Anh Quốc.

Và khi con gái tôi ra đời, rồi đi học mẫu giáo, tôi nhận ra: Tất cả mọi thứ đều bắt nguồn từ thói quen.

3-4 tuổi đã đưa ra quyết định riêng

Chúng ta luôn tự hỏi sao trẻ con Tây lại có tính độc lập cao và óc sáng tạo phong phú, sao trẻ con Tây rất kỷ luật mà lại không nhút nhát. Những điều này không tự nhiên đến, chúng cũng phải được nuôi dưỡng thường xuyên. Giáo dục trong nhà trường và môi trường sống có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp trẻ con phát huy tính độc lập, kỷ luật và có óc sáng tạo.

Con nít Tây lại có tính độc lập cao và óc sáng tạo phong phú

Ngay từ khi trẻ còn rất nhỏ, người phương Tây đã tạo cho trẻ một môi trường để tự khẳng định mình. Ngay từ bậc mẫu giáo, trẻ con Tây đã học "bài học" về sự lựa chọn và ra quyết định. Trong buổi học bao giờ cũng có phần tự chọn. Cô giáo đưa ra nhiều hình thức hoạt động như : vẽ tranh, chơi máy tính, xếp hình... để các bé lựa chọn. Những đứa trẻ nào cùng chọn chung một hoạt động sẽ cùng chơi với nhau trong giờ đó. Nghĩa là, ngay từ 3-4 tuổi, trẻ đã được quyền chọn lựa và đưa ra quyết định riêng cho mình.

"Đừng sợ con ông bà làm bẩn sách!"

Trong năm học, các trường ở Anh có ngày hội sách. Hôm đó, trường không khuyến khích học sinh mặc đồng phục mà tự hoá trang theo một nhân vật mà mình yêu thích từ sách. Đó cũng là ngày học sinh trao đổi với nhau về những cuốn sách mình yêu thích. Ở Anh, trẻ tiếp xúc với thói quen đọc từ rất sớm. Ngay từ lớp Reception Year (thường cho trẻ từ 4 tuổi), trẻ đã được dạy đọc và khuyến khích đọc càng nhiều càng tốt. Thầy cô giáo thường cho trẻ mang sách từ trường về nhà, nhờ ba mẹ hướng dẫn đọc, sau đó đến trường sẽ đọc cho các bạn khác cùng nghe. Điều này đã tạo nên một thói quen đọc sách ngay từ rất sớm và giúp trẻ có khả năng trình bày những gì đã đọc trước nhiều người.

Ngoài ra, thị trường sách cho trẻ em ở Anh hết sức đa dạng và phong phú cho đủ mọi lứa tuổi. Hệ thống thư viện địa phương cung cấp nguồn sách khá dồi dào cho những độc giả nhí. Thư viện trang trí đầy mầu sắc, có cả máy tính để trẻ con tha hồ vẽ vời những "tác phẩm" hội hoạ của mình. Mỗi tuần, thư viện có buổi kể chuyện, ba mẹ có thể đưa con mình đến tham dự. Thư viện khuyến khích ba mẹ làm thẻ mượn cho trẻ càng sớm càng tốt và luôn nhắc nhở với phụ huynh rằng đừng bận tâm đến việc trẻ làm bẩn sách hoặc hư sách vì đây là lúc trẻ đang khám phá thế giới!

Thế giới bảo tàng mới lạ và đầy màu sắc

Dù mới ở bậc mẫu giáo hay tiểu học nhưng trường học vẫn tổ chức "Tuần lễ khoa học" (science week) cho trẻ. Dịp này, trường mẫu giáo mà con tôi học cho trẻ tham gia thi trồng và trang trí cây, mời cả những giáo sư uy tín đến nói chuyện với các bé trong từng lớp... Bên cạnh đó, hệ thống bảo tàng luôn có nhiều hoạt động mới lạ, hấp dẫn hướng đến trẻ con. Bước vào các bảo tàng ở đây là trẻ bước vào một thế giới đầy màu sắc và ngồn ngộn những thông tin mới lạ. Không những được nhìn, sờ nắn đồ vật mà trẻ còn được tham gia vào nhiều hoạt động như tự làm các "tác phẩm nghệ thuật" theo ý mình, tham dự các cuộc thi... Điều quan trọng là chương trình dành cho trẻ ở bảo tàng luôn thay đổi và có nhiều điều mới lạ thu hút trẻ.
Những nguyên tắc trong dạy con :
Ở nước ngoài một thời gian, qua quan sát chung quanh, tôi nhận ra có những nguyên tắc dạy con khi bé, khi còn nhỏ mà phần lớn các bậc cha mẹ và nhà trường đều áp dụng.

1. Trẻ phải tự làm những việc cơ bản từ rất sớm.

Khi trẻ đã có thể ngồi và cầm nắm đồ vật thì hầu như đều đã tự ăn một mình

Đầu tiên, đó là chuyện ăn. Lúc trẻ quá nhỏ thì phải có cha mẹ chăm sóc chuyện ăn uống, nhưng khi trẻ đã có thể ngồi và cầm nắm đồ vật thì hầu như đều đã tự ăn một mình. Một ghế ăn riêng cho bé xếp cùng bàn ăn với gia đình, khi cả nhà ăn, bé cũng tự mình ăn thức ăn của mình. Nếu không thích ăn nữa thì ngừng và không một người lớn nào cố ép cho bé ăn hết phần thức ăn đó. Điều này, tôi càng thấy rõ trong các trường mẫu giáo. Vào giờ ăn, nếu bé nào không muốn ăn thì toàn bộ phần thức ăn đó sẽ mang đi chỗ khác mà không một lời nài nỉ nào từ phía người lớn.

Trong việc này họ lý luận như sau: Chỉ một vài lần, đứa trẻ sẽ ý thức được rằng vào giờ ăn thì phải ăn, nếu không, sẽ đói và phải chờ đến bữa ăn sau mới được ăn. Không một lời la hét, không một tiếng dọa nạt, không phải dùng đòn roi, ông bà cha mẹ không phải làm bất cứ trò nào như chúng ta vẫn thấy trong những bữa ăn của con trẻ. Chính kinh nghiệm thực tiễn là bài học để trẻ phải tự mình quyết định chuyện ăn uống.

Đến tuổi vào trường mẫu giáo, trẻ con phải tự mang giầy, mặc quần áo, áo khoác, treo quần áo đúng nơi quy định, tự đi vệ sinh... Trong trường mẫu giáo mọi dụng cụ trong nhà vệ sinh đều nhỏ, thấp, phù hợp với kích thước của trẻ từ 3-5 tuổi vì trẻ có thể tự đi vệ sinh, gạt nước, rửa tay, hơ tay, dùng khăn giấy lau tay rồi để vào thùng rác. Ở tuổi mẫu giáo, đứa trẻ được dạy những điều hết sức cơ bản để "sống còn" như tự làm một cái bánh sandwich, đập và đánh trứng, bóc vỏ những loại trái cây đơn giản, rót nước/sữa vào ly. Có những điều tuy đơn giản nhưng cách giáo dục của họ đã tạo cho trẻ một thói quen tốt. Chẳng hạn sau khi trời mưa, trẻ ra sân chơi, các cô yêu cầu trẻ phải lấy khăn tự lau chùi xe đạp, đồ chơi. Con gái tôi đã được học bài học này thật nhanh chóng nên từ ngày đó, nó luôn giành việc lau chùi xe đạp của mình khi ra sân chơi và luôn khẳng định: Con làm được, đó là việc của con!

2. Nếu vấp ngã, hãy tự đứng lên!

Có lẽ đây là bài học "vỡ lòng" đối với trẻ con phương Tây. Vào bất cứ công viên hoặc sân chơi nào, bố mẹ bao giờ cũng đứng từ xa quan sát con chơi chứ không bao giờ đi kèm bên cạnh con, sợ con té. Nếu đứa trẻ có té ngã, không vội vàng gì, từ xa, ba mẹ ra hiệu cho con hãy tự động đứng dậy và đi tiếp. Trên thực tế, đứa trẻ nào cũng làm được điều này dù là trẻ Tây hay Ta. Một điều cần chú ý là trong các công viên, khu vui chơi của trẻ em thường nằm ở một khu vực riêng, nền trải một lớp nhựa đặc biệt hạn chế tối đa những rủi ro có thể xảy ra nên các bậc cha mẹ cũng phần nào yên tâm khi để con một mình leo trèo, chạy nhảy.

3. Không dùng đòn roi, không la mắng

Trẻ con Tây khi khóc sẽ phải tự nín không có sự dỗ dành của cha mẹ

Từ gia đình cho đến trường học, trong cách giáo dục trẻ con ở phương Tây hoàn toàn vắng bóng đòn roi hay những lời la mắng. Ấy vậy mà trẻ con Tây lại rất kỷ luật và không mè nheo như phần lớn trẻ con châu Á. Ít khi nào tôi thấy trẻ con Tây gào thét, khóc lóc, vòi vĩnh với ba mẹ ở chốn công cộng. Một đôi lần, tôi cũng gặp những đứa bé quấy, nhưng cách hành xử của ba mẹ chúng cũng rất... Tây. Trong viện bảo tàng, tôi thấy một bé trai khoảng 2 tuổi la khóc, mẹ đứa bé không dỗ dành cũng không la hét mà bỏ đi chỗ khác. Chỉ một lúc sau, cô ta quay lại và hỏi đứa bé "Con đã khóc xong chưa?". Trong khuôn viên trường học, có lần tôi thấy một ông bố đi trước, đứa con 2-3 tuổi mặt mày bí xị lẽo đẽo theo sau, có lẽ là quấy bố mà bị bố "bỏ rơi"?

4.Trẻ con không phải là "người nhỏ"!

Chính lối suy nghĩ này của các bậc cha mẹ phương Tây ít nhiều khiến trẻ con Tây sớm trưởng thành, có tính tự chủ và độc lập cao. Thời gian đầu, tôi khá ngạc nhiên khi thấy cách nói chuyện, phong thái của phần lớn trẻ con Tây rất giống "ông già". Dần dần, tôi nhận ra rằng đó là do cách xử sự của người lớn đối với trẻ con. Trong gia đình, người lớn nói chuyện với trẻ con bằng ngôn ngữ của những người trưởng thành, nghĩa là lắng nghe, giải thích, trao đổi... không phải bằng ngôn ngữ ngây ngô cốt để trẻ con dễ hiểu. Cách hành xử này khiến trẻ con có thói quen sử dụng ngôn ngữ rất chính xác, lập luận chặt chẽ, phong thái tự tin. Vào cuối tuần, tôi thường thấy rất đông phụ huynh dẫn con đến tham quan bảo tàng. Ở một điểm dừng, cha mẹ rất chịu khó giải thích cặn kẽ từng vấn đề cho con trẻ. Có người kỹ hơn còn chuẩn bị một cuốn sổ để con mình ghi chú những điều cần biết, cần nhớ.

          Để thay đổi được quan điểm nuôi dạy của gia đình trẻ, cùng với việc nuôi dạy trẻ ở trường giúp trẻ có được tính tự lập, là một người giáo viên mầm non cần:

          Trên lớp giáo viên cần tạo cơ hội để trẻ tự làm những việc trong khả năng của trẻ, như: Khi tới lớp tự cởi dầy, tự cất đồ, tự lấy dụng cụ khi đi tập thể dục sáng…

          Thường xuyên trao đổi với phụ huynh về cách nuôi dạy con khoa học, và mạnh dạn, khéo léo đóng góp những điều cần thiết cho gia đình trẻ: Như cho trẻ tự đeo túi, tự mang dầy… và hoàn thiện những kỹ năng tự phục vụ khác, ngoài gia còn có thể chủ động giúp đỡ người khác…

           Ngoài những vấn đề trên giáo viên mầm non cũng càn phải kiến nghị với cấp trên những điều được cho là cần thiết để giúp trẻ phát triển hơn, như: Yêu cầu về các trang thiết bị, các đồ dùng dạy học, những phần mềm bổ ích giúp trẻ phát triển trí tuệ

 

Như vậy, với xu thế phát triển không ngừng của xã hội, xu thế hội nhập, toàn cầu hóa người giáo viên mầm non phải thực sự cố gắng bồi dưỡng phẩm chất đạo đức, không ngừng học hỏi, những điều mới, những tiến bộ, những nghiên cứu tiến bộ cho việc chăm sóc và giáo dục trẻ cả trong nước và trên thế giới, có như vậy thì ngành giáo dục nói chung và ngành giáo dục mầm non nói riêng mới có thể phát triển, đáp ứng được nhu cầu trong nước cũng như thế giới.

         


Tác giả: Tổ Mẫu giáo 5 tuổi
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Bài tin liên quan
Liên kết
Thống kê truy cập
Hôm nay : 3
Tháng 09 : 280